دسته: مقالات

روش های تامین مالی از طریق بیمه

صنعت بیمه به عنوان یکی از موسسات مالی غیربانکی در اکثر کشورهای جهان نقش مهمی را در توسعه مالی ایفا میکند. اما در ایران به علت سهم اندک این صنعت در تولید ناخالص ملی کشور نقش این صنعت در توسعه مالی کمرنگ می باشد.

به طور کلی صنعت بیمه به دو نوع مستقیم و غیر مستقیم می تواند در نظام تامین مالی شرکت ها نقش داشته باشد. نقش مستقیم بیمه به صورت تجهیز و تخصیص منابع مالی از طریق خرید سهام در بازار سرمایه، سپرده گذاری در سیستم بانکی و خرید اوراق مشارکت است.

سرمایه گذاری شرکت های بیمه در بازارهای پولی مالی به استناد آیین نامه ۶۰ شورای عالی بیمه انجام میگیرد که مطابق این قانون، موسسه بیمه موظف است حداقل سی درصد از منابع سرمایه گذاری ابتدای دوره (شامل حقوق صاحبان سهام و ذخایر فنی سهم نگهداری ابتدای دوره مالی) را به صورت سپرده های بانکی و اوراق مشارکت که با تضمین دولت یا بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا سایر بانک ها منتشر شده باشد، سرمایه گذاری کند.

سرمایه گذاری شرکت های بیمه باید دارای ویژگی های زیر باشند:

• 1_ به دلیل الزام به پاسخگویی به تعهدات، باید از قابلیت نقدشوندگی متناسب با تعهدات شرکت بیمه برخوردار باشد.
• 2_ سرمایه گذاری بیمه نباید از سرمایه‌گذاری‌های مخرب در اقتصاد باشد بدین معنی که مثلاً موجب تغییرات ناگهانی در تورم و نوسان قیمت های یک بخش شود.
• 3_ از آنجا که فعالیت بیمه ای، فعالیتی بر مبنای پذیرش ریسک می باشد، لذا جهت اطمینان از انجام صحیح و به موقع عملیات بیمه گری، سرمایه گذاری بیمه در زمینه های مختلف باید با دقت و ارزیابی های خاصی صورت گرفته و متضمن حداقل ریسک باشد.
• 4_ سرمایه گذاری بیمه نباید برای جبران زیان ناشی از عملیات بیمه باشد.

مهم ترین شاخص نشان دهنده نقش مستقیم صنعت بیمه در نظام تامین مالی ضریب نفوذ بیمه عمر است. چون میزان مشارکت مستقیم صنعت بیمه در نظام تامین مالی به میزان توسعه حق بیمه این صنعت به ویژه در خصوص بیمه عمر و بازنشستگی به دلیل فاصله زمانی که بین دریافت این حق بیمه و پرداخت خسارت بستگی دارد.

مشارکت غیر مستقیم صنعت بیمه در نظام تامین مالی از طریق ایجاد فضای اطمینان در بازار مالی است .بازار پول و بازار سرمایه دارای ریسک های زیادی می باشند که عدم پوشش مناسب این ریسک ها فعالیت در این بازارها را با مشکل روبرو خواهد کرد. این صنعت علاوه بر اینکه با تخصیص منابع خود باعث افزایش منابع در نظام مالی کشور می شود، می تواند با پوشش ریسک فعالیت های مالی و  اقتصادی فرآیند تامین مالی را گسترده تر کرده و بهبود ببخشد. به عنوان مثال بانک ها به عنوان یکی از نهادهای مالی در کشور با ریسک عدم بازپرداخت تسهیلات اعطایی مواجه اند. به طوریکه حجم بالای مطالبات معوق بانک ها در سال های اخیر بر میزان این ریسک افزوده و فرایند اعطای تسهیلات را دچار مشکل نموده است.

 همچنین در بازار سرمایه به عنوان یکی از نهادهای مالی غیر بانکی که در آن مبادله اقلام سرمایه ای و به طور عمده دارایی های مالی و به طور خاص اوراق بهادار انجام می گیرد، با انواع ریسک مواجه است. برخی از این ریسک‌ها درونزا و ناشی از عملکرد شرکت‌ها و دست‌اندرکاران آنهاست که قابل اجتناب‌، قابل تقلیل وحتی قابل حذف‌اند؛ ولی مخاطرات برونزا یا ریسک‌های ناشی از شرایط فرابورس، وضع اقتصاد کلان یا اقتصاد بین‌المللی به سادگی گریزپذیر و قابل حذف نیستند. از جمله بیمه هایی که نقش روشنی بر روی کاهش ریسک فرآیند تامین مالی می توانند داشته باشند عبارت اند از: بیمه سپرده، بیمه اعتباری، بیمه عدم النفع، بیمه نوسانات نرخ ارز.

بیمه های اعتباری شامل بیمه اعتبار تجاری، بیمه اعتبار اوراق قرضه، بیمه اعتبار وام نقدی، بیمه اعتبار عمر مانده بدهکار، بیمه اعتبار بیماری و حوادث، بیمه سپرده های بانکی، بیمه اعتبار اسناد حساب دریافتنی، بیمه اعتبار بیکاری اجباری، بیمه اعتبار اموال می باشد. بنابراین ایفای نقش غیر مستقیم صنعت بیمه در نظام تامین مالی به میزان توسعه یافتگی بیمه های اعتباری در این صنعت بستگی دارد.  

مهندس پریسا صادقی هستم دارای تحصیلات کارشناسی ارشد از دانشگاه فردوسی مشهد و مدیر مطالعات سرمایه گذاری شرکت رهپویان افضلی پور که در زمینه انواع طرح های توجیهی و مشاوره سرمایه گذاری فعالیت می کنم.

تامین مالی داخلی

تامین مالی شرکت ها از طریق ایجاد بدهی خود به دو دسته تامین مالی از طریق منابع داخلی و تامین مالی از طریق منابع خارجی تقسیم بندی می شود. چه در شرکت های دولتی و چه در شرکت ها و مراکز خصوصی تامین مالی یا باید با استفاده از منابع موجود در داخل کشور صورت گیرد یا با استفاده از منابع خارجی، که هرکدام از آنها ویژگی و گزینه های مربوط به خود را داراست.

در تامین مالی طرح ها و پروژه ها، منابع داخلی شرکت ها به دلیل ارزانتر بودن، کم ریسک بودن و کم هزینه بودن، از اولویت های خاصی برای تخصیص مطلوب منابع به سرمایه گذاری های مورد نیاز برخوردارند. مدیران بنگاه باید از میزان وجه نقد موجود و سرمایه گذاری های کوتاه مدت نهایت بهره وری را بعمل آورند که امری لازم برای تداوم حیات عملیات شرکت محسوب میشود.

برخی مواقع، وجه نقد موجود در بنگاه به تنهایی برای توســعه فعالیتهای عملیاتی کفایت نمیکند. در نتیجه مدیران مجبورند تا پیشنهاد افزایش سرمایه و سهام، استفاده از سود انباشته، سود سهام پرداختنی، اندوخته های قانونی و احتیاطی، فروش دارایی ها، وام دریافتی از شرکا، جاری شرکا و حقوق و دستمزد پرداختنی به مجمع عمومی شرکت ارائه نمایند که از ارزانترین شیوه های تأمین مالی است.

این روش های تأمین مالی (از طریق منابع داخل بنگاه) بخصوص برای شرکتهای جوان از بهترین روشهای ادامه فعالیت و سودآوری میباشد که هنوز در جامعه شناخته شده نیستند و با مشکل عدم اعطای تسهیلات با بانک ها مواجه هستند. معمولا مدیران و سهامداران بنگاه های اقتصادی که در سال های اولیه فعالیت های خود هستند با مشکل اخذ وام و اعتبار مواجه هستند، تأمین مالی داخلی را به دلیل کم هزینه تر بودن به سایر روشهای تأمین مالی ترجیح می دهند. ولی عدم تقسیم سود برای سالهای متمادی برای سرمایه گذاران که به قصد سودآوری در بنگاه سرمایه گذاری نموده اند نه تنها نارضایتی آنان را به همراه خواهد داشت بلکه انگیزه آنان را نیز برای حفظ سرمایه در بنگاه کاهش میدهد. بنابراین مدیران تمایل بیشتری به تامین مالی از طریق منابع خارج از بنگاه پیدا میکنند.

1. سرمایه و سهام:

طبق ماده ۱ قانون تجارت مصوب اسفند ماه ۱۳۴۷، سرمایه شرکتهای سهامی به سهام تقسیم شده است. طبق ماده ۲۴ قانون مذکور سهم قسمتی از سرمایه شرکت سهامی است که مشخص کننده میزان مشارکت، تعهدات و منافع صاحب آن در شرکت میباشد. از ابزارهای مهم شرکتهای سهامی عام برای تأمین منابع مالی، عرضه سهام در بورس اوراق بهادار و فروش آن میباشد.

سود انباشته:

سود حسابداری، از منابع مهم و کم هزینه تأمین مالی میباشد. به طور کلی شرکتها بخشی از ســود خالص خود را در پایان سال مالی به عنوان سود نقدی به سهامداران پرداخت میکنند و بخش دیگری را تحت عنوان سود انباشــته برای افرایش توان عملیاتی، کاهش هزینه های تأمین مالی و عدم اســتقراض از مؤسسات اعتباری در بنگاه نگهداری میکنند،  این منابع مالی، صرف انجام سرمایه گذاری، تأمین سرمایه درگردش و یا باز پرداخت بدهی های شرکت میگردد، بنابراین سود انباشته بخشی از سود خالص شرکت است که به دلیل اعمال محدودیت، بطور موقت به سهامداران پرداخت نمیشود و انباشته می شود. بنابراین از روشهای مهم و بدون هزینه تأمین مالی بشمار میآید. تأمین مالی از طریق سرمایه و سهام و سود انباشته باعث کاهش ریسک تجاری، اهرم عملیاتی و همچنین کاهش هزینه های سرمایه بنگاه میگردد.

• سود سهام پرداختنی:

سود هر سهم از شاخص بسیار مهم مالی است و همواره مورد توجه سرمایه گذاران و تحلیل گران مالی می باشد و از طریق تقسیم سود پس از کسر مالیات شرکت، بر تعداد کل سهام محاسبه می شود. معمولا بنگاههای اقتصادی بخشــی از سود مصوب مجمع عمومی را به عنوان سود تقسیمی هر سهم به سهامداران پرداخت میکننــد. البته طبق ماده ۲۴۰ قانون تجارت از زمان اعلام ســود تقسیمی توسط مجمع عمومی تا زمان پرداخت این فرآیند حداقل هشــت ماه بطول می کشد. که این مبلغ نیز میتواند بعنوان منبعی بدون هزینه برای برخی از فعالیتها مورد استفاده بنگاه قرار گیرد.

• اندوخته های قانون و احتیاطی:

طبق مفاد قانون تجارت، اندوخته درحقیقت، نوعی محدودیت در تقسیم سود و جزء حقوق صاحبان سهام است. اندوخته به دو نوع اندوخته قانونی و اندوخته اختیاری تقسیم میشود. اندوخته قانونی درصد سود خالص است و تا زمانی که به ۱۰ درصد سرمایه برسد انعکاس آن در حقوق صاحبان سهام برای افزایش نقدینگی و همچنین افزایش فعالیت های عملیاتی بنگاه ها اجباری است.

• فروش دارایی ها:

این روش از روش های کم هزینه و کوتاه مدت تامین مالی بنگاه ها به شمار می رود. اگر بنگاه فروش دارایی های ثابت عملیاتی خود را در دستورکار قرار دهد، این تصمیم حاوی پیام نامساعد برای سرمایه گذاران و اعتباردهندگان است و در آینــده، توان عملیاتی بنگاه را کاهش داده و باز پرداخت بدهی های شرکت با مشکلات جدی یا حتی ابهام مواجه سازد.

• وام دریافتی از شرکا:

از روش های کم هزینه یا بدون هزینه و سریع به خصوص در شرکت های سهامی خاص و تضامنی ورود وجه نقد یا تامین مالی از طریق وام گرفتن از شرکا یا سهامداران است.

• جاری شرکا:

در برخی بنگاههای اقتصادی مانند شرکتهای تضامنی یا سهامی خاص، به دلیل وجود برخی چالشهای مالی، شرکا در راستای افزایش توان مالی شرکت از منابع مالی خود، اقدام به خرید کالا و خدمات یا پرداخت بدهی به بستانکاران می نمایند، این روش نیز نوعی شیوه سریع تأمین مالی و معمولا بدون هزینه یا کم هزینه تلقی میگردد.

• حقوق و دستمزد پرداختنی:

این دسته از بدهی ها، معرف تعهدات واحد تجاری مبنی بر حالتی است که هزینه تحقق یافته و پرداخت نشده مانند حقوق و دستمزد پرداختنی است که با توجه به اصل تطابق هزینه با درآمد ایجاد شده است.

سپس در صورت کمبود وجوه داخلی بنگاه ها، برای تامین نیازهای مالی خود ترجیح می دهند که از منابع و ظرفیت های داخل کشور استفاده کنند. (البته در بعضی مواقع هزینه تامین مالی پروژه بسیار بالاست که از طریق منابع داخل کشور قابل تامین نیست. دراین حالت از منابع خارج از کشور برای تامین نیازهای مالی خود استفاده میکنند). تامین مالی از طریق منابع داخلی (داخل کشور) از سه طریق انجام می شود.

• • بیمه

• • بازار پولی

• بازار سرمایه

اینجا کلیک کنید

در ادامه مطلب، مطالعه مقاله روش های تامین مالی از طریق بیمه پیشنهاد می شود.

انتشار مطالب با ذکر منبع مجاز می باشد.

مهندس پریسا صادقی هستم دارای تحصیلات کارشناسی ارشد از دانشگاه فردوسی مشهد و مدیر مطالعات سرمایه گذاری شرکت رهپویان افضلی پور که در زمینه انواع طرح های توجیهی و مشاوره سرمایه گذاری فعالیت می کنم.

روش های تامین مالی

بنگاه های اقتصادی و موسسات به ویژه بنگاه های فعال در بخش صنعت، برای ادامه فعالیت و توسعه کسب و کار خود نیاز به سرمایه های کلان دارند. . سرمایه از مهم ترین عوامل تولید در هر کسب و کاری است و مدیران و سرمایه گذاران برای تولید محصول یا گسترش کسب و کار خود نیازمند تامین مالی یا تامین سرمایه می باشند. مدیران کسب و کارها برای شروع و ادامه فعالیت خود و در واقع بقای کسب وکار مورد نظر خویش، نیازمند تأمین سرمایه مورد نیاز هستند و بدون تأمین مالی کافی کسب وکارها هرگز به موفقیت نخواهد رسید و کمبود سرمایه گذاری موجب بسیاری از شکست ها در کسب وکارها به خصوص بنگاه های نوپا محسوب میشود.

از این رو میتوان طیف گسترده ای از منابع تأمین مالی را در دسترس کارآفرینان قرار داد. در واقع، تامین مالی به موضوع فراهم کردن سرمایه برای اشخاص، کسب و کارها و دولت ها میپردازد و همچنین دسترسی به سرمایه موجب استفاده از فرصت های رشد در شرایط خوب اقتصادی میشود و در مواجهه با شرایط بد اقتصادی امکان ادامه حیات شرکت را فراهم میکند.

تامین مالی در یک نگاه کلی به معنی جمع آوری پول به منظور سرمایه گذاری در پروژه به طوری که تامین کنندگان پول در نگاه اول به دنبال جریان نقدی به دست آمده از پروژه برای بازپرداخت وام و سپس به دنبال برگشت آورده سرمایه و کسب سود خود می باشد.

برای انتخاب هرکدام از روش های تامین مالی باید منابع مالی و ویژگی های آن ها را و همچنین مصارف مالی مورد نیاز را به درستی بشناسیم.

تامین مالی مبتنی بر بدهی

تامین مالی به روش های مبتنی بر بدهی، به معنای اخذ وام از یک منبع خارج از شرکت و با موافقت صاحبان شرکت است. با این امید که پس از استحصال این منابع و انجام فعالیت مورد نظر سود حاصل بیش از مقداری باشد که باید به عنوان بهره به وام دهندگان بازگردانده شود. از سوی دیگر تامین مالی مبتنی بر سرمایه به اینگونه است که فرد در مقابل دریافت منابع و سرمایه مورد نیاز، قسمتی از سود حاصله را به قرض دهنده پرداخت کند. در واقع در این روش، با استفاده از آورده نقدی و غیرنقدی سهامداران و افزودن بر حجم حقوق صاحبان سرمایه در شرکت و یا پروژه، سرمایه مورد نیاز تامین میشود. آورده سهامداران در پیشبرد فعالیت های پروژه مصرف سود حاصل نیز تماما و در آینده، بین سهامداران توزیع میگردد.

انواع اوراق مشارکت، انواع صکوک، تسهیلات بانکی، گواهی سپرده و صندوق های تخصصی از انواع روش های تامین مالی مبتنی بر بدهی است.

تامین مالی مبتنی بر سرمایه

روش های تامین مالی مبتنی بر سرمایه نیز شامل انتشار انواع سهام(عادی و ممتاز) و افزایش سرمایه و سهام پروژه می شود. همچنین روش های ترکیبی مختلفی نیز برای تامین مالی وجود دارد که عبارتند از: انتشار اوراق مشارکت قابل تبدیل و صکوک قابل تبدیل و تامین مالی ساختاریافته از جمله انتشار اوراق مشارکت رهنی و انتشار اوراق بهادار به پشتوانه دارایی ها.

اینجا کلیک کنید

در ادامه مطلب مطالعه مقاله روش های تامین مالی داخلی پیشنهاد می شود.

انتشار مطالب با ذکر منبع مجاز می باشد

مهندس پریسا صادقی هستم دارای تحصیلات کارشناسی ارشد از دانشگاه فردوسی مشهد و مدیر مطالعات سرمایه گذاری شرکت رهپویان افضلی پور که در زمینه انواع طرح های توجیهی و مشاوره سرمایه گذاری فعالیت می کنم.